Landerren Txokoa
Temas
Archivos
Enlaces
Euskal Herriko informazioa
Musika
Aldizkariak
Blog-ak
Gazteontzat
Besterik...
Se muestran los artículos pertenecientes al tema Betiko musikako taldeak. THE DICTATORS New Yorken sortu zen 1973an, oraindik punk musikaren eztanda iritsi gabea zen garaietan. Aitzindari ahaztuak bezala ibili izan dira urteetan zehar. Lehen diskoa 1975ean kaleratu zuten: Go Girl Crazy. Hurrengo urtean hasi zen musikaren mundua aldatuko zuen punkaren iraultza eta hurrengo bi urteetan disko bana atera zituzten: Manifest Destiny eta Bloodbrothers. Inoiz ez zuten jendearen begirada bereganatzerik lortu, ezta NYn punk mugimenduak gora egin zuenean ere. Andy Shernoffek gidatutako bandaren eragina izan zuten taldeetarako zituen jendeak begiak, adibidez, Ramones.Garai hau mugarri izan zen, diskoak ateratzeari utzi eta 20 urte igaro baitzituzten bat bera ere atera gabe. Tarte horretan, beste talde batzuetan ibili ziren partaideak, hala nola, Manowar-en. 1998n berriz ere diskoak kaleratzea erabaki eta New York New York zuzeneko lana atera zuten. 2001ean D. F. F. D. euren estudioko lanik onena eta 2005ean Viva Dictators zuzenekoa.Taldeari ez zaio inoiz ere gustatu etiketaren baten barnean sartzea, punk eta heavy metal ezaugarriak izan arren, ez dute beren burua inoiz horien barnean ikusi. Hala ere, ukaezina da aitzindari izan direla punkaren bidean. Lander Arbelaitz JOXE RIPIAU MACKA B Azken 15 urteetan Europako reggaearen izar bilakatu da britainiarra. Eginiko musikak nahastezinak Rastafarien politika kontzientzia pizteko balio izan du. Bere letrak gizarte egoerarekin oso lotuak daude eta konpromiso handiko gaiekin jarrera tinkoa erakutsi du beti, hala nola, berdintasun eskubideak emakume eta inmigranteentzat, langabeziaz eta arrazakeriaz. Gai hauek jorratzeko duen moduak Europan ospetsu egin du, biztanlegoaren ardurarik gertukoenekin lotura baitute. DEAD KENNEDYS Jello Biafra Londresen izan zen 1977an, punk-aren iraultzan, bete beterik. AEBtara itzuli zenean, The Ramones-en kontzertu batean izan zen eta guztiz txundituta geratu zela aitortu zuen. Hasiera batean, AEBtako punka New York inguruan kontzentratzen zen, baina gero Los Angeles eta San Francisco inguruak hartu zuen garrantzia. Dead Kennedys San Franciscokoak ziren. Bigarren punk olde hau gogor eta basatiagoa zen, AEBn sortu zen lehena baino. 1980n, DK-k lehen diskoa atera zuten era guztiz independente batean, ‘Fresh fruit for Rotting Vegetables’ (Fruitu freskoak usteldutako berdurentzat). Diskoetxe hau Jello Biafra kantariak zuzentzen du eta Alternative Tentacles du izena. Diskoak tapatik eta guzti inpresionatzen du, polizia autoak sutan agertzen baitira. Abestien artean ‘Kill the poor’ eta ‘California Über Alles’ bezalako kantuak daude. Jende askorentzat taldearen diskorik onena. Letrak zuzenak dira, baina ironia erabiltzne du Biafrak etengabe mundu guztiarekin sartzeko. Lehen aldiz ozeano Atlantikoa gurutzatu eta Ingalaterrara joaten dira, non Biafrak borroka mediatiko bat burutzen duen Exploited taldeko abeslariarekin. Biafrak esan zuen ez zitzaiola Ingalaterrako bandarik gustatu eta besteak gezurti bat zela, lehenago aitortua baizuen gustatu zitzaiola batenbat. Orduan, Biafraren erantzuna: “Exploited eta polizia gauza bera dira”. Exploited irudi matxista eta biolentoa duen talde bezala hartua da, ultra eskuindarra. Ordutik aurrera bi talde hauen arteko erlazioak asko gogortuko dira.07/05/2006
Proto-punkaren bidetik
08/04/2006
Karibea Euskal Herrian
Karibe aldeko doinuak jorratzen zituzten, hala nola, ska, reggae, runba eta merenguea. Honi gehitzen badizkiogu eduki sozial handiko letrak, koktel potentea zen emaitza. Kontzertu aretoak benetako jai bihurtzen zituzten eta jendeak dantza egiteko parada ezin hobea izaten zuen. Zenbait kantu utzi zituzten historiarako, hala nola, Pedro Mayo, Karpe diem eta Kaiser Sose batzuk aipatzearren.
Lander Arbelaitz11/02/2006
Rastafarien doinu eta ahotsa
Ume zenetik gustatu izan zaio musika eta orduan entzuten zuen reggaeren erritmoak bere “bihotzean leku bat aurkitu” zuela esan ohi du. Zenbait musikari ikusita etxean DJ probak egiten hasi zen eta Jamaikara egin bisita batek inspirazioa ekarri zion. 1983an hasi zen txapelketa batean Banion eta Rankin Ann bezalako aurkariei gailendu eta irrati batzuek gonbidatu zutenean.
Handik gutxira bere lehen single-a etorri zen Maggie’s Letter Pappa P produktorearekin, eta arrakasta itzela izan zen. Handik aurrera arrakastaz arrakasta ibili zen eta hurrengo urteetan hainbat single atera zituen horien artean, Signs of the Times, Dread a who she love eta Proud Mandela. Orduzkeroztik, askotan izan da Europako zerrenden lehen postuan eta 15 disko kaleratu ditu.03/01/2006
COCK SPARRER
Taldea 1975ean sortu zen Londresen 11 urteetatik ikaskide izanak ziren McFaull, Mick Beaufoym Steve Burgess eta Steve Brucekin. 3 urte lehenagotik beste taldeen bertsioak egiten zituzten. Tabernetan jotzen zuten, baina Sex Pistols bezalako taldeen igoerak aukera eman zien euren doinuak aireratzeko eta Pistols-en managerraren atentzioa bereganatzeko. 1977an Cock Sparrerrek Deccarekin sinatu zuen, ordura arte beste Oi! talde batzuen disketxe zena, eta lehen lana grabatu zuten: Running Riot eta Rolling Stones taldearen bertsio We Love You. Hala ere, eztabaidak izan zituzten disketxearekin soinuaren kalitatea zela eta, eta zenbait arrazoi medio, taldearen izen bereko lehen diskoa Espainian bakarrik kaleratu zen.
80. hamarkadan, Sham69, the Angelic Upstarts eta the Cockney Rejects bezalako taldeek langile klasea punk sensibilitatearekin nahastu zuten eta oi! azpigeneroa indarra hartzen joan zen. Sunday Stripper abestia Oi! Errekopilazio batean atera zen eta arrakasta lortu zuten. Berehala hasi zen grabaketak egin asmoz eta 1982an England Belongs to Me hit singlea kaleratu zuten. Cock Sparrerren Erresuma Batuko lehen album ofiziala Shock Troops izan zen urte berean kaleratua eta luzaroan Oi!ko faboritoen artean egon zen. 1983an gitarrista aldatu zuten. 1984an Runnin’ Riot in ’84 kaleratu zuten eta 87an Live & Loud. Berriz ere arazoak izan zituzten taldekideen artean eta baita diskoetxearekin ere.
1992 amaieran, kontzertu erraldoi batean jotzeko gonbidatuak izan ziren eta hasierako laukotea bueltatu zen harrituta zeuden 2000 pertsonaren aurrean. 1994ean Guilty as Charged diskoa atera zuten lehen aldiz material berriarekin eta tartean kontzertuak eman ostean, 1997an Two Monkeys diskoa atera zuten, material berria zuen taldearen azken diskoa izango zelako zurrumurruen artean. Ondoren, errekopilazioak, zuzeneko grabaketak eta kontzertuekin jarrai... (... jarraitzen du)19/12/2005
The Redskins-i buruzko informazioa Hala Bedi Irratirako
Dena 1981ean hasi zen Leeds-eko taberna batean. Gauza oso ongi ulertzen ez zuen ikuslegoaren aurrean, York-eko 3 skinhead-ek osatzen zuten “No Swastikas” izeneko talde batek jo zuenean hasi zen.
1982 urtean kokatuz, Oi!a desagertua dagoeneko eta talde gutxi batzuk arrakasta zuten arren, modaz pasea zegoen rock-eko talde errebelde bat izatea; eta batez ere, rock-a jotzen zuen talde skinhead-a izatea. Hala ere, Redskins-ekoek euren sorreraren berria zabaltzea lortu zuten eta Ingalaterrako NME aldizkariak eurei buruzko datuak argitaratzen zituen, baina inork ez zekien pertsonalki nor ziren Redskins-ak.
INORK EZ ZEKIEN NOR ZIREN?
Ez, jendeak ez zekien aurpegiz nor ziren. York-eko CNT zigiluak “Peasant Army” single-a kaleratu zien eta Langileen Eskubideen aldeko martxa batean aurpegiak estalita atera izanak aldizkarien haserrea ekarri zuen eta IRArekin konparatu zituzten, ez zekitelako nortzuk osatzen zuten taldea.
Beranduago jakin ahal izan zen Chris Dean, bandako abeslaria, lehen aipaturiko NME aldizkarian lanean aritu zela ezizen batekin eta bera zela taldeari buruzko datuak sartzen zituena, esamesak zabalduz. Jada, mundu guztiak bazekienean nor ziren taldeko partaideak, euren nortasunak ezkutatzeari utzi zioten.
HASIERA MUGITUA TALDE BERRI BATENTZAT…
The Clash eta Dead Kennedys bezalako taldeekin kontzertuak jo zituzten eta kazetariekin elkarrizketak izaten hasi ziren.
BAINA REDSKINS-AK BESTE TALDEETATIK BEREIZTEN ZITUENA EZ AL ZEN POLITIKAN OSO BARNERATUAK... (... jarraitzen du)Batere moztu gabe
03/11/2005
Panpinen jauna
METALLICA
Dudarik gabe 80ko hamarkadako talde honek mundu mailako musikaren historian bere lekua oso ongi irabazia du. Los Angeles eta San Franciscoko lagun batzuk elkartu eta taldea eratzea erabaki zuten inondik-inora heavy metalaren aroa ez zen honetan.
Taldeak kaleko gauzez eta kaleko jendeak bezala hitz egiten zuen eta musikari abiadura eta bolumena emanaz, Thrash estiloaren mugak zabaldu zituzten. 1983an Kill ‘Em All atera zuten, heavy metalaren panoraman leku garrantzitsua hartuz. Hasierako garaietan, ateratzen zuten disko bakoitzarekin, jotzeko eta kantuak idazteko modua hobetzen joan ziren eta Master of Puppets beren maisulana 1986an kaleratu ostean, Europan barrena itzulia egiten ari zirela, Suedian autobusak zoritxarreko istripua izan zuen eta taldeko baxujole Cliff Burton hil zen. Taldeak jarraitzea erabaki zuenean, Newsted hartu zuten baxu posturako.
Bi urte beranduago, intentzio handiarekin eginiko …And Justice for all kaleratu eta MTVren laguntza apur bat, baina inongo irratirik gabe, top10ean sartu ziren. 1991an, Metallica diskoarekin, kantuen egitura luze eta landuekin, AEBn bakarrik, zazpi milioi ale saldu zituen eta mundu osoan zeharreko bi urteko itzuli bati ekin zioten. Ordura arte, inongo heavy metal talderrik ez zen hain urrun iritsi.
Hala ere, 1996an ileak moztu eta itsurak aldatzea erabaki zuten. Musika ere aldatu uzten, rock alternatiboagora. Load kaleratu zuten eta hurrengo urtean Re-Load, aurreko diskotik kanpo utzi zuten materiala berriarekin nahastuz. Ez zituen oso kritika onak izan.
1998n Garage Inc. bikoitza kaleratu zuten, bertsio berri, ezohiko abestiak… 1999an beren produktuen uholdearekin jarraitu zuten, eta S&M atera zuten San Franciscoko orkestrarekin.
Hala eta guztiz ere, Napster zerbitzuarekin izandako aferan, hain herrikoia zen taldearen izena zikindu egin zen, eta bat-batean afera alde batera uztea erabaki zuten. 2002an St. Anger kaleratu zuten Robert Trujillo baxula... (... jarraitzen du)16/09/2005
Ska bero eroa
MADNESS
The Specials taldearekin batera, Madness izan zen ska mugimenduaren berpizkundea gehien bultzatu zuen taldea. 1976an sortu zen taldea Londresen The Invaders izenarekin lehenik, ondoren Morris and the Minors izena hartu zuten, eta azkenik, Madness izena (euskaraz ‘eromena’) 1979an hartu zuten. Erresuma Batuan benetan ospetsu egin ziren eta beren historiako zortzi urteetan zehar 21 single-ek lortu zuten Erresuma Batuko Top 10ean sartzea.
‘Ska nahasia’ jotzen zuten, reggaea baino azkarragoa, piano bat eta haize instrumentuen laguntzarekin. Segituan atera zuten lehen albuma, One Step Beyond izenarekin eta bigarren posturaino iritsi zen. Hasiera besterik ez zen. Jarraian atera zituzten Absolutely, Seven eta It must be Love diskoak. 1982an, abestirik onenekin Complete Madness diskoa kaleratu zuten eta lehen posturaino igo zen. Disko guztiak oso arrakastatsuak ziren Britainia Handian, baina AEBn, 120.postutik ez ziren igotzen. 1983an The Rise and Fall diskoa atera zuten, Ameriketan bide berri bati ekinez. Our House kantua zegoen bertan ameriketan arrakasta izan zuen kantu bakarra. MTVren laguntzarekin lortu zuten Top1eraino iristea. 80ko hamarkadaren erdialdean, salmentek behera egin zuten, eta pianistaren joatearekin batera —letra gehienak berak egiten zituen—, taldearen gainbehera hasi zen eta 1986an banandu egin ziren. Taldeko lau partaidek 1988an The Madness taldea sortu zuten.
Top10ean sartu ziren beste kantu batzuk: My Girl (1980). Night Boat to Cairo (1980), Baggy Trousers (1980), House of Fun (1982) eta It must be love (1982)29/06/2005
The Clash-en biografia
Talka, txokea da ingelesez The Clash, punkaren munduak ordura arte zegoenarekin egin zuen talka ziurrenik. Joe Strummer (ahotsa eta gitarra elektrikoa), Mick Jones (gitarra eta ahotsa), Paul Simonon (baxua) eta Nicky “Topper” Headon bateriak osatzen zuten 1976 urtean Ingalaterran sortu zen talde mitiko hau.
Etengabe iraultza eta klase borrokaz kantatzen zuen talde bat izateko, harrigarria bada ere, The Clash-ekoek ideia tradizionalak mantentzen zituzten.
1974az geroztik, Strummerrek talde batzuetan parte hartua zuen. The 101’ers-en lehenik eta 75az geroztik, London S S. Levine-en. Ondoren The Clash-eko partaide izan zen eta aurrerago Public Image Limited-ekoa (Sex Pistols-eko Johnny Rotten-en gidaritzapean).
Lehen kontzertua 1976ko udan jo zuten Londresen Sex Pistols-en aurretik. Azken hauekin Anarchy bira egin eta 3 kontzertu besterik eman ez zituztenean, jendearen artean oihartzuna izaten hasi ziren eta CBS diskoetxe britainiarrarekin kontratua sinatu ondoren, White Riot single-a grabatu zuen. 1977ko martxoan kaleratu zuten eta Ingalaterrako begirada gehienak bereganatzeaz gain, kanpoan ere sonatua izan zen. Hala ere, diskoetxeko Ameriketako delegaziokoek hango merkaturako ez zela egokia erabaki eta ez zuten irratietarako prestatu, beraz, Ameriketan ez zuten entzun. Punk-rock ingelesaren lehen adibideetako bat izan zen, eta oraindik ere, bere generoko perlatzat hartua da.
Crimes bateriak taldearen lehen LPan parte hartu zuen, “The Clash” izenpean, 77an, baina taldea utzi zuen lana argitaratu aurretik eta bateria berria Headon izan zen. Taldeak bere punk-rock gogorra rock gogorrago batera aldatu zuen Sandy Pearlman produktore hartu zutenean. Emaitza bigarren LPa izan zen: “Give’em enough rope” (emaiezue nahiko soka), 1978an kaleratua azken hau.
1977an zehar, Strummer eta Jones hainbat alditan ibili ziren kartzelan sartu eta atera bandalismoagatik zigortuta. Bien bitartean, Simonon eta Headon atxilotu egin zituzten lasterketetako usoei airezko pistol... (... jarraitzen du)09/06/2005
Punketik ska dantzagarrira
THE SPECIALS
Britainiako ska berpizteaz gain, puri-purian jarri zuten, punk taldeen energia eta jarrera, ska dantzagarriarekin nahastuz. Estilo berri baten sortzaile izango ziren polika eta arazo sozialez kutsaturiko giro hartan.
1977an, Coventryn (Ingalaterra), The Automatics punk-reggae talde bat sortu zen, baina Monkey Man kantuarekin ska klasikoa probatu eta arrakasta izan zutenez, estilo honetan murgiltzea erabaki zuten.
Momentu honetan The Specials izena izatera pasa ziren eta 2-Tone diskoetxera deitu zuten, laster musika estilo honekin lotutako taldeen diskoetxea izango zena.
Lehenik Gangsters, baina gero arrakasta bat bestearen atzetik iristen hasi ziren: Rudi a message to you, Too much too young, Rat Race, Stereotype, Rude Boys Outta Jail... diskoak ikusgarriak ziren, eta taldeko hiru abeslariak nabarmentzen ziren: Staple, Golding eta Hall.
1981 urterako, arrakastak amaitzen ari zitzaizkien, eta honela jarraitzea zail izango zutela ikusi zutenean, Ghost Town abestia sortu eta taldea banantzea erabaki zuten. Fun boy Three sortu zuten hiru abeslariek, eta beste batzuk Special A.K.A. baina 83rako biak banandu ziren. 1995ean, Terry Hall gabe taldea elkartu eta Too Much Too Young eta Ghost Town diskoak atera zituzten, baina 98an berriz ere utzi egin zuten.
Matraka: #?
Lander Arbelaitz08/06/2005
Sistemaren aurkako makina
RAGE AGAINST THE MACHINE
Zack del la Rocha abeslariaren Inside Out taldearen bigarren diskoaren izena zen eta hau desegitean, hurrengo taldearentzat sistemaren aurkako lelo gisa hartu zuen. Makina hori beren idealen aurka zihoan edozer zen, poliziatik politikarienganaino.
Tim Commerford baxuan, Tom Morello gitarran eta Brad Wilk bateriak osatzen zuen laukotea Zack de la Rocha abeslariarekin.
Lagun batzuen saloian lehen kontzertua jo zutenetik 1991n, Epic Records disketxearekin Rage Against The Machine diskoa kaleratu arte bi urte igaro ziren. Beti izan zen talde polemiko eta idealen defendatzaile. 1993an 14 minutuz bilutzik atera ziren jotzera zentsuraren aurka; People of the Sun EZLNaren aldeko kantua egin zuten; NBC telebistan ez zieten utzi Bullet in the Head kantua jotzen, protestetan atxiloketak pairatu zituzten...
1996an Evil Empire, eta 1999n, The Battle of Los Angeles hirugarren lanak lehen postua lortu zuten AEBn.
2000 urtean, De la Rochak taldea utzi zuen “erabakiak hartzeko orduan izandako desadostasunengatik” eta polemika tarte horretan, bertsioz osaturiko Renegades kaleratu zuten. Abeslaria bakarka hasi zen eta gainontzekoek Chris Cornellekin Audioslave sortu zuten. 2003an Live at the Grand Olympic CD eta DVDa kaleratu zuen Epic diskoetxeak.
Taldeak bere punk, hip-hop eta trash musikak nahasiz, letra ezkertiarrekin kultura inperialismo eta gobernu zapaltzaileen aurkako egin zuen beti.
Matraka: #34; 2005eko ekainren 3tik 15era
Lander ArbelaitzHey Ho, Let’s Go!
THE RAMONES
1974ean Forest Hills-en (Queens) lau lagun bildu zirenean ez zuten usteko beren bizitzetako abentura bat hastera zihoazela. Jeffrey ahotsean (bateria gisa hasi zen), John gitarra, Douglas baxuan eta Tomas manager gisa.
Ramone abizenarekin Paul Mc Cartney anaiatu nahi zuten, honek Beatles-en hastapenetan pare bat alditan erabili zuen izenorde bera jarriz. Abizena hautatua, izen artistikoak jarri zituzten, eta honela, Joey, Johnny, Dee Dee, eta Tommy geratu ziren hurrenez-hurren. Hirukote gisa hasi ziren arren, Joey ahots bezala hobea zela konturatu eta bere bizitzan bateria bat ukitu ez zuen Tommy postu hortan jarri zuten.
1976an Ramones lehen diskoa atera zuten. Hemen eta hurrengo 3 diskoetan (Leave Home, Rocket to Russia eta Road to Ruin) aurki daitezke taldearen kantu klasiko eta historiara pasa diren ia arrakasta guztiak Mundu osoan jo zituzten kontzertuak eta Euskal Herrian ere izan ziren, Donostian bi egunez eta Portugaleten. 1996an We'Re Outta Here kaleratu eta abenturari amaiera eman zioten. 22 urte taula gainean, 24 disko original grabatuta, 2000 show baino gehiago eta milaka kontatzen diren zaletuak.
Matraka: #25; 2005eko apirilaren 13tik 20ra
Lander Arbelaitz07/06/2005
Isil ezineko ahots solidarioa
BANDA BASSOTTI
1981ean Erromako inguruetan eraikuntzan lanean ari zirela ezagututako lagun talde bat zen hasieran eta Nikaragua, Salvador, Palestina eta Euskal Herriarekin elkartasuna adierazteko ekintzak egiten zituzten. 1989an musika talde bat eratzea erabaki zuten eta Italia osoan zehar jo zuten etxe okupatu eta manifestazioetan. 1992an Erromako beste hiru talderekin batera Italiako ezkertiarren aldeko disko bat atera zuten. Arrakasta izan zutela ikusita, bakarka disko bat kaleratzea pentsatu zuten eta Figli Della Stessa Rabbia LPa grabatu zuten. Kontzertuak ematen hasi eta Euskal Herrira ere etorri ziren. 1995ean Kaki Arkarazoren IZ estudioetan sartu ziren Avanzo di Cantiere grabatzeko. Euskal Herrian kontzertu asko eman zituzten eta Negu Gorriak taldeak Galindorekin izan zuen aferan ere izan ziren Oiartzunen solidaritate internazionalaren seinale, gainontzeko euskal talde guztiekin batera. 1996 urtearen erdialdean taldeak uztea erabaki zuen pilatutako nekea eta musika eta eraikuntzako lana bateratzeko ezintasunak zirela eta, baina Negu Gorriak-ek Galindoren aurkako auzia irabazten bazuen, hau ospatzeko kontzertu bat joko zutela hitz eman zuten. 5 urte beranduago, NG-k auzia irabazi eta hitza bete zuen talde italiarrak Baiona eta Donostiako kontzertuetarako bueltatu zirelarik. Italiatik jende asko etorri zen kontzertu hauetara. Ondoren, oraindik gauza asko zutela esateko eta berriz biltzea erabaki zuten. Un altro giorno d’Amore zuzeneko lan bikoitza atera zuten 2001eko martxoan, 2002ko apirilan L’altra Faccia dell’Impero eta 2003ko otsailan Amore e Odio euren azken lana.
Matraka: #10
Lander ArbelaitzBaga biga higa... eta hamalau
MIKEL LABOA
Gutxik izango dute hainbeste generazio ezberdin kontzertu berdin batean bildu eta Mikel Laboak bezala bereganatzeko gaitasuna. 1934an jaio zen Donostiako Alde Zaharrean familia abertzale batean baina berak bi urte zituela aitak erbestera joan behar izan zuen guda hasi zenean EAJkoa izateagatik. 16 urterekin sartu zitzaion gitarrarako griña. Medikuntza ikasi zuen Iruñea, Madril, Zaragoza eta Bartzelonan eta azken honetan sortu zuen bere lehen abestia, Gabriel Arestiren Apur Dezagun Katea poema musikatuz. Lehen jendaurreko kontzertua berriz, Zaragozan eman zuen. 1963an karrera amaitu eta goizez lanean hasi zen ospitalean, arratsaldeak gitarrari eskaintzen zizkion bitartean. Hurrengo urtean bere lehen diskoa kaleratu zuen, lau kantuko iraupen laburreko biniloa. Bartzelonatik bueltan Ez dok Amairu sortu eta emanaldiak ematen hasi ziren. Frankismoarekin arazoak izan zituen eta beste euskal abeslari batzuekin batera zentsuratua izan zen hainbat urtez. Euskal olerkigintzara askotan jo du kantuak egiteko orduan eta bere kantuetako asko historiara pasako dira ziurrenik. Gaur egun, 14 disko ditu kalean eta euskal kantagintzaren sinbolo bat bihurtu da bere 71 urteekin.
Matraka: #23; 2005eko martxoaren 23tik 30era
Lander Arbelaitz“Jada ez naiz dibertitzen…”
NIRVANA
Kurt Cobain eta Krist Novoselic 1985ean Seattlen Dale Crover-ekin elkartu zirenean hasi zen dena. Hiriko areto txiki batzuetan hasi ziren jotzen eta hauek izan ziren Grunge musika deituko zitzaionaren bultzatzaile nagusiak. Ordurako Kurt etxetik botea zuen aitak eta Novoselic eta biak “God is Gay” edo “Die God” bezalako graffitiak egiten ibiltzen ziren.
1986an lehen maketa editatu zuten. 1988an 606 dolarreko aurrekontu oso apalarekin moldatu behar izan zuten Love Buzz eta Big Cheese kantuez osatua egongo zen lehen single-a kaleratzeko.
1989an Jason Everman gitarrajolea laugarren kide bihurtu zen, baina 3 hilabeteren buruan utzi egin zuen taldea. Ordurako, kontzertuen amaierarako instrumentuak hausteko ohitura zuten, honek euren egoera ekonomikoa nabarmen okertuz. 1990an Nevermind bigarren albuma grabatu zuten Geffen diskoetxearekin. Bi diskorako kontratua, lanerako baldintza hobeak, eta komertzialago bihurtzeko estilo aldaketa izan daitezke 15 milioi ale saldu izana ulertzeko arrazoi batzuk.
Bi urteren buruan, editatu gabeko kantuekin Incesticide grabatu zuten eta 1993an In Utero grabatzeko estudioan sartu ziren berriz ere. Nahiz eta harrera ona izan zuen, ez ziren gustura geratu eta urte amaieran MTV Umplugged grabatu zuten. Disko hau ez zen 1994aren erdialdea pasatxo arte atera, Kurt Cobain-en heriotzea izan zela eta.
27 urte zituela joan zen, fama eta ospearen pisuak eraman zuen. Esan ohi da adierazteko aukerarik ez zuten askoren ahotsa izan zela. Drogen munduan murgildurik bizi zen eta “jada ez naiz dibertitzen…” izan zen idatzita utzi zuen esaldietako bat bala batekin bere buruaz beste egin baino momentu batzuk lehenago.
1996an gainontzeko taldekideek From the muddy banks of the wishkah kaleratu zuten, eurei gehien gustatzen zitzaizkien kantuekin, eta azkenik, 2002an Best of errekopilazioa atera zuten.
Matraka... (... jarraitzen du)06/06/2005
Ustelkeriari hitz eginez
NEGU GORRIAK
Zaila da hain hitz gutxian lehen diskoa atera zutenetik, Ustelkeria kantuagatik Galindorekin izan zuten auzia irabazi izana ospatzeko jo zuten azken kontzertura bitartean igaro ziren 11 urteetan horrenbesteko zeresana eman duen taldearen historia laburbiltzea. 1990ean Fermin Muguruza ahots, Iñigo Muguruza eta Kaki Arkarazok osatzen zuten hirukoteari Negu Gorriak lehen diskoa kaleratu ostean Mikel Kazalis eta Mikel Abrego gehitu zitzaizkien. Zuzenean transmititzen zuten energia eta indar hori letra oso landu eta zuzenekin nahastuta koktel lehergarri ziren. 1991n Gure Jarrera, 1992an Gora Herria eta 1993an Borreroak Baditu Milaka Aurpegi diskoak atera zituzten. Orokorrean denak onak, baina azken hau, Euskal Herrian egin den diskorik onenetakoen artean kokatua. Kantu arteko loturak eta oso estilo ezberdinak jorratuz, lehen kantua den Bi Doberman Beltzen rock potentetik hasi eta Kolore Biziaren ska alai horretaraino heltzen dira 21 abestiak, inoiz ere NG-en bidetik urruntzen ez den benetako arte lana. 1993an Hipokrisiari Stop! Zuzenekoa Bilbon, 1995ean Ideia Zabaldu eta Ustelkeria, eta azkenik, 1997an hainbat talderen bertsioak jasoz Salam, Agur diskoak atera zituzten. Askoren aburuz, Euskal Herritik pasa den talderik on eta internazionalistena.
Matraka: #17; 2005eko otsailaren 9tik 16ra
Lander ArbelaitzTeilatuz teilatu
ITOIZ
1974an, Indar Trabes izenarekin bildu ziren 16 urteko bost lagun. Horien artean, azkeneraino iraun zuten Juan Carlos Perez eta Jose Garate Foisis. 1978an, lehen diskoa grabatu zuten Xoxoa diskoetxean, Itoiz, eta Durangoko Azokak urteko disko onenaren saria eman zien. Kantuen artean zegoen Lau Teilatu. Kontzertuek sortutako nekeak eta bi partaidek soldaduskara joan beharrak taldea banatzea ekarri zuten: Itoiz izenarekin kontzertu bakarra eman zuten. Handik bi urtera, kantu batzuk grabatzera joan zen Juan Carlos Perez Xoxoara, eta disketxekoek Itoiz izenarekin egitea proposatu zioten. Ezekiel, Euskal Herrian, 1980an gehien saldutakoen artean egon zen, nahiz eta kritikek lagundu ez. Handik bi urtera, taldeko kideak aldatu eta Alkolea atera zuten. 1983an, Jean Mari Ecay gitarristak taldea gogortu eta progresibotasunera eraman zuen Musikaz Blai laugarren diskoan. 1985ean, Espaloian grabatu zuten, Itoizen diskorik salduena. Espainiara ateratzen hasi ziren. Ambulance atera zuten 1987an eta Frantzian jotzen hasi ziren. ...Eremuko Dunen Atzetik Dabil azken lana grabatu zuten Getxon, zuzenekoa, eta taldea banatzea erabaki zuten. Amaitzeko, Frantzian azken bira bat egin zuten.
Matraka: #9; 2004ko abenduaren 15etik 22ra
Lander Arbelaitz05/06/2005
Oraindik ere ez gaituzte bakean utzi
HERTZAINAK
Euskal Herriko rock-aren historian letra larriz idatzita geratu den talde honek, 1981 urteko Gabon Zaharrean jo zuen lehen kontzertua Gasteizen. Zenbait jaialditan jotzen hasi ziren eta uda iristearekin batera, Gammak, geroago M-ak taldeko abeslaria izango zenak, taldea utzi zuen, Garik bere lekua hartuz. 1983an, zuzeneko kontzertuak jotzen zituzten bitartean landutako maketa grabatu zuten IZ estudioetan. Bertan, Pakean utzi arte bezalako kantuak aurki zitezkeen. Beraiek arduratu ziren salmentaz, eta kopiak segituan agortu zituzten jarraitzaileek. 1984ko urtarrilan, Egin egunkariaren irakurleek, Arabako rock talderik onena hautatu zuten eta Hertzainaken ospea Arabatik kanpora zabalzen hasi zen. Hertzainak izeneko lehen diskoa arrakastatsua suertatu zen eta 1984 urtean gehien saldu ziren diskoen artean kokatu. 1985eko udan, jaialdi batetik itzultzean, kotxe batek Tito kolpatu zuen eta horren ondorioz, laukote bihurtu zen taldea. Hurrengo urteetan, “Hau dena aldatu nahi nuke” eta “Salda badago” lp-ak kaleratu zituzten, honekin, Euskal Herriko talde garrantzitsuenetariko bat izatera iritsi zirelarik.
80. hamarkadan sortu eta 90.ean desagertu zen talde hau The Clash-en euskal bertsioa bezala hasi ziren, baina beren estilo propioarekin bukatu zuten. Azken urteetan konturatu ziren Euskal Herria txiki geratzen zitzaiela eta estatu mailan oso zail zegoela ezer egitea euskaraz abesten baitzuten.
Hiru maxi-single, hainbat single eta ondorengo Lpak atera zituzten: Hertzainak (1984), Hau dena aldatu nahi nuke (1986), Salda badago (1988), Amets prefabrikatuak (1990), Onenak (1991), Zuzenean (1991) eta Denboraren orratzak (1992). Azken kontzertua Donostian izan zen 1993ko urtarrilaren 24ean eta honen ondoren, taldea banandu egin zen.
Matraka: #7; 2004ko azaroaren 29tik abenduaren 5era
Lander Arbelaitz04/06/2005
Mano Negra
1986an, Parisen jaioak ziren Manuel Chao eta Santiago Cassariego-k talde bat eratzea erabaki zuten eta talderako partaideak bilatzen hasi ziren Pariseko auzogune pobreenetan. Auzogune hauek Argelia, Senegal eta Marrakex bezalako herrialdeetako jedearen emigrazio masiboa jasan zuten eta aurkitu zituzten gehienak jatorriz Afrikarrak ziren Frantziarrak ziren. Mano Negra izena, Andaluzian eraso terroristak egin zituen Yugoslavia ohiko talde extremista batetik hartu zuten.
Lehen Hit-a gazteleraz kantaturiko Mala Vida izan zen. Pixkana-pixkana, irratietan indarra hartzen joan zen, eta honek, Virgin transnazionalarekin kontratua sinatzera eraman zituen. Erabaki honek hautsak harrotu zituen, baina euren erantzuna barruan baino, kanpoan arrakasta izateko askoz aukera gehiago zituztela izan zen, eta horretarako bide bakarra transnazional batekin akordio batera iristea zela.
1988an Patchanka euren lehen lana kaleratu zuten. Hurrengo urtean, kritikek eta salmenta zerrendek diotenez, euren historiako diskorik onena grabatu zuten: Puta’s Fever (Prostituten Sukarra). Album honetan, King Kong Five eta Pas assez de toi bezalako kantuak aurki ditzakegu. Album honetan estilo askoren nahastea aurki dezakegu, hip hop-a, rock-a eta ska, batzuk aipatzearren. Lan honekin, Europako panorama musikalean indarra hartu zuten eta lan hau aurkezten munduari bira eman ziotela esan daiteke.
Hurrengo urteetan, King of Bongo (1991), Amerika Perdida (1991), In The Hell of Patchinko (1992 zuzenekoa, Japonian) eta Bande Originale du Livre (1994) lanak kaleratu zituzten, baina euren estilotik urruntzen ari zirela konturatu ziren. Horrez gain, taldekideen artean liskarrak ere sortu ziren eta batzuk taldea utzi zuten. 1994an estilo latinoamerikarreko Casa Babylon diskoa kaleratu zuten, kritikoen iritzien arabera, diskorik landuena. 1995ean, taldekide-ohiekin arazo legaletansartu ziren eta Manu Chaok Radio Bemba Sound System proiektua sortzea erabaki zuen Mano Negra-ko partaide batzuekin. 1995ean,... (... jarraitzen du)Keep on keeping on!
THE REDSKINS
Musika munduan bere aztarna utzi duen talde mitiko hau 1981ean Ingalaterran Chris Dean-en gidaritzapean hasi zen punkaren ukitua zuen soul bizia jorratzen. Hasiera batean, “No Swastikas” izena bazuen ere, hurrengo urtean aldatu egin zioten. Hasiera-hasieratik oso letra ezkertiar politizatuak kantatzen zituzten eta pixkanaka-pixkanaka indarra hartzen joan ziren. “The Supremes” eta “The Clash” taldeak zituzten eredutzat; baina The Redskins zerbaitek bereizten bazuen, sozialismo iraultzailearekin zuten lotura zen. Politikan buru-belarri sartuta zeuden eta hiru partaidetatik bi “Socialist Worker Party”ko kide ziren. 1985ean, meatzarien greba jazo zenean, guztiz irauli ziren langileen alde eta talde honen eraginez beste hainbat talderekin kontzertuak egin zituzten meatzarien alde. Euren hitzetan, ez zuten fama diruagatik bilatzen, baizik eta, euren letrak zenbat eta jende gehiagorengana iristeko. “The Clash” eta “Dead Kennedys” bezalako taldeekin jo zituzten kontzertuan eta diruaren zati handi bat borrokan ari ziren langileei ematen zieten. Skin naziak kontzertu batzuk saboteatzen saiatzen ziren hauek kantatutako letrengatik eta hauetako batzuek jarraitzaile eta saboteatzaileen arteko borrokoetan bukatzen ziren. 1986an “Kick over Apartheid Tour” biraren barnean Londresen ospaturiko kontzertuan grabatu zuten zuzeneko lana. Lean on me, Unionize eta Keep on keeping on bezalako kantuak aurki daitezke energia eta ilusioz beteriko ingurugiro batean murgildurik. 2004eko abuztuan lan honen beste edizio bat atera zuten taldearekiko omenaldi gisa.
(Matraka: #1; 2004ko urriaren 18tik 24ra)
Lander Arbelaitz
.